“ျပည္တြင္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားသား ကိုေ႐ႊဗမာမ်ား သို႕”
Weekly Eleven ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ (၃)၊ အမွတ္စဥ္ (၄၆)၊ စာမ်က္နွာ (၂၀) မွ ဆရာႀကီး လူထု စိန္ဝင္း ၏ ေဆာင္းပါး အား ျပန္လည္ ကူးယူ ေဖၚျပပါသည္။
စကၤာပူမွာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ သြား အလုပ္လုပ္ ေနခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေဟာင္း တစ္ေယာက္ ေခတၱ ျပန္လာခိုက္၊ ကန္ေတာ့ ႏႈတ္ဆက္ရင္းနဲ႕ ေျပာ လိုက္တဲ့ စကား ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုႏိုင္ငံ ဒီႏိုင္ငံ ေတြ က ျပန္ေရာက္ လာတဲ့ လူတိုင္း ေျပာၿမဲ စကားမို႕ မဆန္းေတာ့ ပါဘူး။
ဘဝင္ေလဟပ္ သူေတြရဲ႕ စကား
စိတ္ဓါတ္ေတြ ျပင္ရမယ္ လို႕ သာ ေျပာေနတာ ဘာစိတ္ဓါတ္ မ်ိဳးေတြ ျပဳျပင္ ရမွာလဲ လို႕ တိတိက်က် မေျပာပါဘူး။ ႏိုင္ငံျခားျပန္ေတြ ေျပာေနက် စကား ေတြ ၾကားရ ဖန္မ်ားလို႕ ႐ိုးေတာင္ ေနပါၿပီ။
စတဲ့ စတဲ့ အေပၚစီးက ၾကည့္တဲ့ ေလသံနဲ႕ ေျပာစကား မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏြားနဲ႕ ႐ုန္းေနတာ ပ်င္းတာလား
ျမန္မာေတြ ပ်င္းတယ္ဆိုတာ ဘယ္သူေတြ ကို ၾကည့္ၿပီး ေျပာတာလဲ။ မနက္ အ႐ုဏ္ မလာခင္ ထ၊ ထြန္ထယ္ကို ထမ္းၿပီး လယ္ထဲဆင္း တစ္ေန႕လံုး ေနပူႀကီးထဲမွာ ႏြားနဲ႕ အတူ႐ုန္း အလုပ္လုပ္၊ ညေန ေနဝင္ရီ သေရာ မွ အိမ္ကို ျပန္ရတဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၈၀ % ေလာက္ ႐ွိတဲ့ လယ္သမား ေတြကို ျမင္ဖူး ၾကလို႕လား။ ခရီးသြားတဲ့ အခါ အေဝးေျပး လမ္းမႀကီးေတြမွာ လမ္းခင္း လမ္းျပင္ လုပ္ေနၾကတဲ့ ေျမတူး ေက်ာက္ထု လုပ္ေနၾကတဲ့ မိန္းမ၊ ေယာက်ၤား အလုပ္သမား ေတြကိုေတာ့ ျမင္ဖူး ၾကမွာပါ။ ျခစ္ျခစ္ေတာက္ ပူေလာင္ေနတဲ့ လမ္းေတြ ေပၚမွာ မ်က္ႏွာေလး တစ္ခုပဲ ေဖၚထားၿပီး၊ တစ္ေခါင္းလံုး ပုဆိုးနဲ႕ ပတ္ရင္း အလုပ္လုပ္ ေန ရွာၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။ သူတို႕ ေျခေထာက္ ေတြမွာ ဖိနပ္ေတာင္ မပါၾက ပါဘူး။ ၿမိဳ႕႐ြာနဲ႕ အလွမ္း ေဝးကြာတဲ့ ေနရာမ်ားမွာ ဆိုရင္ လမ္းေဘးမွာပဲ သစ္ထက္တဲနန္း ထိုးၿပီး ေနၾက၊ ခ်က္ျပဳတ္ စားၾကရတာပါ။ ဒီလို လူမ်ိဳးေတြကို ပ်င္းသတဲ့လား။
“ထြီထြမ္” လုပ္ တတ္တဲ့ လူေတြ
ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ ႐ြာေတြ သန္႕႐ွင္းမႈ အားနည္းတာ၊ လမ္းေပၚ အမႈိက္ ပစ္တာ၊ ကြမ္း တံေတြး ေထြးတာ စတာ ေတြနဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး ျမန္မာေတြ စည္းကမ္း လံုးလံုး မ႐ွိဘူးလို႕ ေျပာၾကတာ ႐ွိေသးတယ္။ စကၤာပူမ်ား သိပ္သန္႕ရွင္းတာပဲ လို႕လည္း ခဏခဏ ေျပာၾက တယ္။ စကၤာပူက လမ္းေထာင့္တိုင္းမွာ ယူနီေဖာင္းဝတ္ ရဲေတြ ေစာင့္ေနၾကၿပီး၊ စည္းမဲ့ ကမ္းမဲ့ လမ္းျဖတ္ ကူးသူေတြ၊ အမႈိက္ပစ္ခ် လုပ္သူေတြကို ခ်က္ခ်င္းဖမ္း၊ ဒဏ္႐ိုက္ လုပ္တာေတြ က်ေတာ့ ထည့္ မေျပာၾကဘူး။ ဘယ္ႏိုင္ငံ က ဘယ္ လူမ်ိဳး မဆို ပညာ အေျခခံ နည္းၿပီး စိတ္ယဥ္ေက်းမႈ နိမ္႕က် သူတိုင္းဟာ၊ “ျပည္သူ႕ နီတိ” ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ တတ္ၾက ပါတယ္။ “ထြီ၊ ထြမ္” နဲ႕ လူေ႐ွ႕ သူေ႐ွ႕မွာ တံေတြး ေထြးတဲ့ ေနရာ မွာေတာ့ အေ႐ွ႕တိုင္းက လူဝါေတြ ေလာက္ ဆိုးတာ ဘယ္မွာမွ မေတြ႕ ဖူးပါဘူး။ သူတို႕နဲ႕ စာရင္ ျမန္မာ ေတြက အမ်ားႀကီး ယဥ္ေက်း ပါတယ္။
ျမန္မာေတြ ေရသာခို အေခ်ာင္လိုက္ စိတ္ သိပ္ ႀကီးမားတယ္။ ႀကိဳးစား ပမ္းစား မလုပ္ခ်င္ၾကဘူးလို႕လည္း စြပ္စြပ္ စြဲစြဲ လုပ္ေလ့ ႐ွိၾက တယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာ လူငယ္ေလးေတြ အမ်ားစုဟာ ေန႕အလုပ္၊ ညအလုပ္၊ ႏွစ္ခုလုပ္ၿပီး၊ တပင္တပန္ ပိုက္ဆံ ႐ွာေန ၾကတာ ေတြ ကို မျမင္လို႕လား။ တခ်ိဳ႕ မ်ားဆို အိပ္ယာဝင္တာေတာင္ အလုပ္က ျပန္တဲ့ အဝတ္အတိုင္း ဖိနပ္ေတာင္ မခၽြတ္ပဲ ဝင္ၾကရပါတယ္။ မနက္ အခ်ိန္က်တာနဲ႕ အိပ္ရာထဲက တန္းၿပီး အလုပ္ကို တန္းၿပီး ေျပးႏိုင္ေအာင္ အဆင္သင့္ လုပ္ထား ရတာေလ။ ျမန္မာေတြ ႀကိဳးစား သလား မႀကိဳးစား ဖူးလား သိခ်င္ရင္၊ သူမ်ားႏိုင္ငံ ေတြမွာ လုပ္ခ ေပးသလို ေပးၿပီး၊ ခိုင္းၾကည့္လိုက္ စမ္းပါလို႕ ေျပာလိုက္ ခ်င္တယ္။
ျမန္မာေတြ မပ်င္းပါဘူး။ မညံ့ပါဘူး။ ဖ်င္းလည္း မဖ်င္းပါဘူး။ ႏိုင္ငံျခား သြားၿပီး ပညာ သင္တဲ့ သူေတြ အားလံုးနီးပါးဟာ သူတို႕ သင္တဲ့ ပညာရပ္ကို ေကာင္းေကာင္း သင္ယူႏိုင္ၾကတာ ခ်ည့္ပါ။ စာမလိုက္ႏိုင္လို႕ ျပန္လာရတယ္ ဆိုတာ မ႐ွိသေလာက္ ပါ။ ဘိလပ္သြားၿပီး MRCP တို႕ FRCS တို႕လို ဘြဲ႕ ေတြ သြားသင္ယူတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ စာ မလိုက္ႏိုင္လို႕ ျပန္လာ ရတယ္ ဆိုတာလည္း မ႐ွိ သေလာက္ ပါပဲ။ ျမန္မာ လူမ်ိဳးေတြဟာ လူသာ ဆင္းရဲခ်င္ ဆင္းရဲမယ္။ ဉာဏ္ရည္ ဉာဏ္ေသြး မွာေတာ့ မဆင္းရဲပါဘူး။ အခြင့္ အေရး ရရင္ ရသလို ဘာမဆို ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ ပါတယ္။
ကိုေ႐ႊဗမာေတြ
ျမန္မာေတြ ညံ့လို႕ မတိုးတက္တာ၊ ျမန္မာေတြ သိပ္ ပ်င္းတာ၊ သိပ္ ဖ်င္းတာလို႕ ေျပာၾက သူမ်ားဟာ၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ ကေန ႏိုင္ငံျခားသြား အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ “ျပည္တြင္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားသား” ကိုေ႐ႊဗမာ မ်ားသာ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ဘာလုပ္ ေနၾကတယ္ ဆိုတာေတာ့ ျပန္မၾကည့္ပဲ နဲ႕ ျပည္တြင္းမွာ ႐ွိေနၾကတဲ့ သူေတြ ကို စြပ္စြပ္ စြဲစြဲ အ႐ွက္မ႐ွိ ေျပာေန ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ေလာက္ သယံဇာတ ေပါႂကြယ္ဝတဲ့ ႏိုင္ငံ အာ႐ွတိုက္ တစ္တိုက္လံုးမွာ မ႐ွိ ပါဘူး။ စားစရာအတြက္၊ ဝတ္စရာ အတြက္၊ ေနစရာအတြက္၊ ဘာမွ ပူစရာ မရွိပါဘူး။ ျပည္တြင္းမွာ လံုလံု ေလာက္ေလာက္ ႐ွိတယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရနံ ဓါတ္ေငြ႕ေတြလည္း ထြက္တယ္။ တျခား ဓါတ္သတၱဳ မ်ိဳးစံုနဲ႕ ေက်ာက္သံ ပတၱျမား ေတြလည္း ေပါတယ္။ ဒီ သယံ ဇာတ ေပါႂကြယ္ဝ တာေတြ ကို ေခတ္မီ နည္းပညာေတြ အသ့ုးခ်ၿပီ ထုတ္ယူ သံုးစြဲ ၾကရမွာ မဟုတ္လား။ ေရာင္းဝယ္ ေဖါက္ကား ၾကရမွာ မဟုတ္လား။
“ကၽြန္ေတာ္တို႕ စိတ္ဓါတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ျပင္မွကို ျဖစ္မယ္ခင္ဗ် ။ သူမ်ားေတြ နဲ႕ အမ်ားႀကီး ျပတ္က်န္ ေနရစ္ၿပီ”
စကၤာပူမွာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ သြား အလုပ္လုပ္ ေနခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေဟာင္း တစ္ေယာက္ ေခတၱ ျပန္လာခိုက္၊ ကန္ေတာ့ ႏႈတ္ဆက္ရင္းနဲ႕ ေျပာ လိုက္တဲ့ စကား ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုႏိုင္ငံ ဒီႏိုင္ငံ ေတြ က ျပန္ေရာက္ လာတဲ့ လူတိုင္း ေျပာၿမဲ စကားမို႕ မဆန္းေတာ့ ပါဘူး။
ဘဝင္ေလဟပ္ သူေတြရဲ႕ စကား
စိတ္ဓါတ္ေတြ ျပင္ရမယ္ လို႕ သာ ေျပာေနတာ ဘာစိတ္ဓါတ္ မ်ိဳးေတြ ျပဳျပင္ ရမွာလဲ လို႕ တိတိက်က် မေျပာပါဘူး။ ႏိုင္ငံျခားျပန္ေတြ ေျပာေနက် စကား ေတြ ၾကားရ ဖန္မ်ားလို႕ ႐ိုးေတာင္ ေနပါၿပီ။
“ျမန္မာေတြ ပ်င္းတယ္”
“ျမန္မာေတြ ညံ့တယ္ ၊ ဖ်င္းတယ္”
“ျမန္မာေတြ စည္းကမ္း မဲ့တယ္”
“ျမန္မာေတြ ႀကိဳးစား အားထုတ္မႈ မရွိဘူး”
စတဲ့ စတဲ့ အေပၚစီးက ၾကည့္တဲ့ ေလသံနဲ႕ ေျပာစကား မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏြားနဲ႕ ႐ုန္းေနတာ ပ်င္းတာလား
ျမန္မာေတြ ပ်င္းတယ္ဆိုတာ ဘယ္သူေတြ ကို ၾကည့္ၿပီး ေျပာတာလဲ။ မနက္ အ႐ုဏ္ မလာခင္ ထ၊ ထြန္ထယ္ကို ထမ္းၿပီး လယ္ထဲဆင္း တစ္ေန႕လံုး ေနပူႀကီးထဲမွာ ႏြားနဲ႕ အတူ႐ုန္း အလုပ္လုပ္၊ ညေန ေနဝင္ရီ သေရာ မွ အိမ္ကို ျပန္ရတဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၈၀ % ေလာက္ ႐ွိတဲ့ လယ္သမား ေတြကို ျမင္ဖူး ၾကလို႕လား။ ခရီးသြားတဲ့ အခါ အေဝးေျပး လမ္းမႀကီးေတြမွာ လမ္းခင္း လမ္းျပင္ လုပ္ေနၾကတဲ့ ေျမတူး ေက်ာက္ထု လုပ္ေနၾကတဲ့ မိန္းမ၊ ေယာက်ၤား အလုပ္သမား ေတြကိုေတာ့ ျမင္ဖူး ၾကမွာပါ။ ျခစ္ျခစ္ေတာက္ ပူေလာင္ေနတဲ့ လမ္းေတြ ေပၚမွာ မ်က္ႏွာေလး တစ္ခုပဲ ေဖၚထားၿပီး၊ တစ္ေခါင္းလံုး ပုဆိုးနဲ႕ ပတ္ရင္း အလုပ္လုပ္ ေန ရွာၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။ သူတို႕ ေျခေထာက္ ေတြမွာ ဖိနပ္ေတာင္ မပါၾက ပါဘူး။ ၿမိဳ႕႐ြာနဲ႕ အလွမ္း ေဝးကြာတဲ့ ေနရာမ်ားမွာ ဆိုရင္ လမ္းေဘးမွာပဲ သစ္ထက္တဲနန္း ထိုးၿပီး ေနၾက၊ ခ်က္ျပဳတ္ စားၾကရတာပါ။ ဒီလို လူမ်ိဳးေတြကို ပ်င္းသတဲ့လား။
“ထြီထြမ္” လုပ္ တတ္တဲ့ လူေတြ
ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ ႐ြာေတြ သန္႕႐ွင္းမႈ အားနည္းတာ၊ လမ္းေပၚ အမႈိက္ ပစ္တာ၊ ကြမ္း တံေတြး ေထြးတာ စတာ ေတြနဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး ျမန္မာေတြ စည္းကမ္း လံုးလံုး မ႐ွိဘူးလို႕ ေျပာၾကတာ ႐ွိေသးတယ္။ စကၤာပူမ်ား သိပ္သန္႕ရွင္းတာပဲ လို႕လည္း ခဏခဏ ေျပာၾက တယ္။ စကၤာပူက လမ္းေထာင့္တိုင္းမွာ ယူနီေဖာင္းဝတ္ ရဲေတြ ေစာင့္ေနၾကၿပီး၊ စည္းမဲ့ ကမ္းမဲ့ လမ္းျဖတ္ ကူးသူေတြ၊ အမႈိက္ပစ္ခ် လုပ္သူေတြကို ခ်က္ခ်င္းဖမ္း၊ ဒဏ္႐ိုက္ လုပ္တာေတြ က်ေတာ့ ထည့္ မေျပာၾကဘူး။ ဘယ္ႏိုင္ငံ က ဘယ္ လူမ်ိဳး မဆို ပညာ အေျခခံ နည္းၿပီး စိတ္ယဥ္ေက်းမႈ နိမ္႕က် သူတိုင္းဟာ၊ “ျပည္သူ႕ နီတိ” ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ တတ္ၾက ပါတယ္။ “ထြီ၊ ထြမ္” နဲ႕ လူေ႐ွ႕ သူေ႐ွ႕မွာ တံေတြး ေထြးတဲ့ ေနရာ မွာေတာ့ အေ႐ွ႕တိုင္းက လူဝါေတြ ေလာက္ ဆိုးတာ ဘယ္မွာမွ မေတြ႕ ဖူးပါဘူး။ သူတို႕နဲ႕ စာရင္ ျမန္မာ ေတြက အမ်ားႀကီး ယဥ္ေက်း ပါတယ္။
ျမန္မာေတြ ေရသာခို အေခ်ာင္လိုက္ စိတ္ သိပ္ ႀကီးမားတယ္။ ႀကိဳးစား ပမ္းစား မလုပ္ခ်င္ၾကဘူးလို႕လည္း စြပ္စြပ္ စြဲစြဲ လုပ္ေလ့ ႐ွိၾက တယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာ လူငယ္ေလးေတြ အမ်ားစုဟာ ေန႕အလုပ္၊ ညအလုပ္၊ ႏွစ္ခုလုပ္ၿပီး၊ တပင္တပန္ ပိုက္ဆံ ႐ွာေန ၾကတာ ေတြ ကို မျမင္လို႕လား။ တခ်ိဳ႕ မ်ားဆို အိပ္ယာဝင္တာေတာင္ အလုပ္က ျပန္တဲ့ အဝတ္အတိုင္း ဖိနပ္ေတာင္ မခၽြတ္ပဲ ဝင္ၾကရပါတယ္။ မနက္ အခ်ိန္က်တာနဲ႕ အိပ္ရာထဲက တန္းၿပီး အလုပ္ကို တန္းၿပီး ေျပးႏိုင္ေအာင္ အဆင္သင့္ လုပ္ထား ရတာေလ။ ျမန္မာေတြ ႀကိဳးစား သလား မႀကိဳးစား ဖူးလား သိခ်င္ရင္၊ သူမ်ားႏိုင္ငံ ေတြမွာ လုပ္ခ ေပးသလို ေပးၿပီး၊ ခိုင္းၾကည့္လိုက္ စမ္းပါလို႕ ေျပာလိုက္ ခ်င္တယ္။
ျမန္မာေတြ မပ်င္းပါဘူး။ မညံ့ပါဘူး။ ဖ်င္းလည္း မဖ်င္းပါဘူး။ ႏိုင္ငံျခား သြားၿပီး ပညာ သင္တဲ့ သူေတြ အားလံုးနီးပါးဟာ သူတို႕ သင္တဲ့ ပညာရပ္ကို ေကာင္းေကာင္း သင္ယူႏိုင္ၾကတာ ခ်ည့္ပါ။ စာမလိုက္ႏိုင္လို႕ ျပန္လာရတယ္ ဆိုတာ မ႐ွိသေလာက္ ပါ။ ဘိလပ္သြားၿပီး MRCP တို႕ FRCS တို႕လို ဘြဲ႕ ေတြ သြားသင္ယူတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ စာ မလိုက္ႏိုင္လို႕ ျပန္လာ ရတယ္ ဆိုတာလည္း မ႐ွိ သေလာက္ ပါပဲ။ ျမန္မာ လူမ်ိဳးေတြဟာ လူသာ ဆင္းရဲခ်င္ ဆင္းရဲမယ္။ ဉာဏ္ရည္ ဉာဏ္ေသြး မွာေတာ့ မဆင္းရဲပါဘူး။ အခြင့္ အေရး ရရင္ ရသလို ဘာမဆို ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ ပါတယ္။
ကိုေ႐ႊဗမာေတြ
ျမန္မာေတြ ညံ့လို႕ မတိုးတက္တာ၊ ျမန္မာေတြ သိပ္ ပ်င္းတာ၊ သိပ္ ဖ်င္းတာလို႕ ေျပာၾက သူမ်ားဟာ၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ ကေန ႏိုင္ငံျခားသြား အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ “ျပည္တြင္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားသား” ကိုေ႐ႊဗမာ မ်ားသာ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ဘာလုပ္ ေနၾကတယ္ ဆိုတာေတာ့ ျပန္မၾကည့္ပဲ နဲ႕ ျပည္တြင္းမွာ ႐ွိေနၾကတဲ့ သူေတြ ကို စြပ္စြပ္ စြဲစြဲ အ႐ွက္မ႐ွိ ေျပာေန ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ေလာက္ သယံဇာတ ေပါႂကြယ္ဝတဲ့ ႏိုင္ငံ အာ႐ွတိုက္ တစ္တိုက္လံုးမွာ မ႐ွိ ပါဘူး။ စားစရာအတြက္၊ ဝတ္စရာ အတြက္၊ ေနစရာအတြက္၊ ဘာမွ ပူစရာ မရွိပါဘူး။ ျပည္တြင္းမွာ လံုလံု ေလာက္ေလာက္ ႐ွိတယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရနံ ဓါတ္ေငြ႕ေတြလည္း ထြက္တယ္။ တျခား ဓါတ္သတၱဳ မ်ိဳးစံုနဲ႕ ေက်ာက္သံ ပတၱျမား ေတြလည္း ေပါတယ္။ ဒီ သယံ ဇာတ ေပါႂကြယ္ဝ တာေတြ ကို ေခတ္မီ နည္းပညာေတြ အသ့ုးခ်ၿပီ ထုတ္ယူ သံုးစြဲ ၾကရမွာ မဟုတ္လား။ ေရာင္းဝယ္ ေဖါက္ကား ၾကရမွာ မဟုတ္လား။
သတိ ေပးလိုက္ ခ်င္တယ္
အခုေတာ့ အဲလို လုပ္ရမယ့္ ႏိုင္ငံ့ အၫြန္႕ အဖူးေတြ၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္တစ္ခ်ိဳ႕ ေတြက ႏိုင္ငံ ရပ္ျခား တိုင္းျပည္ ေတြ အတြက္ သြားၿပီး အလုပ္လုပ္ ေပး ေနၾက တယ္ေလ။ ျမန္မာ နိုင္ငံ က သင္ေပးလိုက္တဲ့ ပညာေတြနဲ႕ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြ သြား အလုပ္လုပ္ ေပးေန ၾကတာ အေျခအေန အရ အခိုက္အတန္႕ အျဖစ္ ကိုယ့္အေၾကာင္းနဲ႕ ကိုယ္ သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ ေနၾကရတာကို နားလည္ ႏိုင္ပါတယ္။ အျပစ္ မတင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္မွ မသြားပဲ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာ ကိုယ္ေနၿပီး ကိုယ္ တတ္စြမ္း သေလာက္ ကိုယ့္အား ကိုယ့္အင္နဲ႕ ကိုယ့္တိုင္း ကိုယ့္ျပည္ အတြက္ ႀကိဳးစား ႐ုန္းကန္ ေနတဲ့ သူေတြ ကိုေတာ့၊ ပ်င္းတယ္၊ ဖ်င္းတယ္၊ စည္းကမ္း မဲ့တယ္၊ ေရသာခိုတယ္၊ စတဲ့ စြပ္စြဲမႈ ေတြနဲ႕ ပုတ္ခတ္ ေစာ္ကား မလုပ္ၾကဖို႕ ေတာ့ သတိေပး လိုက္ခ်င္ပါတယ္။